Er zijn van die plekken in de stad waar je niet over hoeft na te denken. Café Luxembourg aan het Spui is er zo een. Al sinds de vroege jaren tachtig zit het er, tussen boekhandel Athenaeum en het historische café Hoppe (geopend in 1670), en het heeft de tand des tijds doorstaan zonder ook maar een millimeter van zijn karakter in te leveren. De New York Times riep het uit tot ‘one of the world’s great cafés’, Le Figaro noemde het ‘un grand café brun par excellence’ en The Independent omschreef het als ‘spacious, elegant and unhurried’. Niet slecht voor een café aan de Spui.
Het bekendste gerecht op de kaart is de Garnalencroquet, gemaakt door Patisserie Holtkamp, en Café Luxembourg is mede-uitvinder ervan. Dat is geen kleine claim. Holtkamp levert ook de Bitterbal, die door velen als de beste van de stad wordt beschouwd. Twee klassieker dan dit wordt het niet. Aan tafel zit je met een product dat zijn weerga niet kent, en dat besef krijg je al bij de eerste hap.

De ruimte helpt ook. Aan de Spui-kant is de veranda, een serre met zoveel ramen dat Amsterdammers hem simpelweg ‘de veranda van duizend ramen’ zijn gaan noemen. Ideaal voor wie graag naar buiten kijkt terwijl de stad aan je voorbijtrekt. Achterin is een lange houten bar, met grote ramen en glas-in-lood die uitkijken op het Singel. Licht stroomt naar binnen, het is er rustiger, en het voelt tegelijk romantisch en doordeweeks. Geschikt voor grote groepen, kleine vieringen en gewoon een doordeweekse dinsdag.
Wie denkt dat grand cafés hun beste tijd hebben gehad, moet hier maar eens gaan zitten op een doordeweekse middag.
Café Luxembourg zit op loopafstand van de Kalverstraat en de Leidsestraat, maar voelt aan als een wereld apart. Bereikbaar per tram via Rokin of Koningsplein, of met de metro via de Noord-Zuidlijn. Wie denkt dat grand cafés hun beste tijd hebben gehad, moet hier maar eens gaan zitten op een doordeweekse middag, met de veranda vol daglicht en een glas jenever van Lucas Bols voor zich. Dan snap je waarom dit adres al veertig jaar standhoudt.