In de Grachtengordel staat een gebouw dat je eigenlijk twee keer kijkt. Het De Bazel-gebouw aan de Vijzelstraat is imposant, gebouwd in een bakstenen expressionistische stijl die je niet snel vergeet. Architect Karel de Bazel ontwierp het pand in 1926, oorspronkelijk als hoofdkantoor voor wat later de ABN AMRO Bank zou worden. Nu huist er iets heel anders in: het Stadsarchief Amsterdam, het geheugen van de stad.
Wat dat precies betekent, wordt duidelijk zodra je de getallen hoort. De collectie beslaat 35 kilometer aan archivalia. Geen typfout. Zevenendertig kilometer aan documenten, beelden en verhalen, opgebouwd over 750 jaar. Daarmee dekt het Stadsarchief niet alleen Amsterdam zelf, maar ook Amstelveen, Ouder-Amstel en Diemen. Vier gemeenten, één archief, een pand dat er waardig genoeg voor uitziet.

De imposante tentoonstellingshal is de publieke kant van het archief. Hier organiseert het Stadsarchief regelmatig tentoonstellingen over de geschiedenis van de stad, toegankelijk voor iedereen. Geen toegangsprijs, geen reservering nodig. Gewoon binnenlopen en kijken. Dat is een bewuste keuze: de stadsgeschiedenis is van iedereen, niet alleen van onderzoekers met een inlogcode.
De collectie telt 750 jaar aan documenten, beelden en verhalen, en dat voel je zodra je er rondloopt.
De collectie loopt van middeleeuwse oorkonden tot twintigste-eeuwse foto’s, van handgeschreven akten tot topografische kaarten. Miljoenen historische topografische documenten zitten in de collectie. Dat maakt het Stadsarchief ook relevant voor wie niet per se historicus is. Wie zijn eigen familie wil opsporen, nieuwsgierig is naar een oud pand in de buurt, of gewoon wil begrijpen hoe de stad is geworden wat ze is: hier kun je terecht. De collectie telt 750 jaar aan documenten, beelden en verhalen, en dat voel je zodra je er rondloopt. Het De Bazel-gebouw zelf is al de moeite waard. Maar wat erin zit, is nog indrukwekkender.