Julia Kochetova toont oorlog als persoonlijk verlies in Foam

Er zijn fotografen die de oorlog documenteren, en dan is er Julia Kochetova. Ze woont en werkt in Kyiv, rijdt naar de frontlinies in de Donetsk-regio, en brengt beelden mee die je niet wegstopt in de categorie ‘journalistiek’. Haar tentoonstelling ‘War is Personal’ in Foam laat zien wat dat betekent: oorlog als iets wat mensen overkomt, niet als abstracte geopolitiek.

Kochetova (1993) studeerde aan de Taras Shevchenko National University en de Mohyla School of Journalism in Oekraïne, en later aan de IDFAcademy hier in Nederland. Ze weet wat ze doet met een camera, en dat is haar in 2023 een Emmy Award opgeleverd via Vice News, en in 2024 de World Press Photo Global Winner in de categorie Open Format, voor dit project. Twee van de zwaarste prijzen in haar vakgebied, voor werk dat ze maakte terwijl de stad om haar heen onder druk stond.

De beelden die ze toont zijn concreet en rustig tegelijk. Een tiener die een checkpoint bemant in het dorp Zelene in de Kharkiv-regio, fotografisch vastgelegd in 2022, op een leeftijd waarop je normaal gesproken andere dingen aan je hoofd hebt. Een soldaat die een vrouw beschermt in een ondergrondse parkeergarage in Kyiv, na een drone-aanslag op 17 oktober 2022. Een heilig icoon naast een Molotov-cocktail bij een checkpoint nabij Irpin. De combinatie van het heilige en het gewelddadige zegt in één beeld meer dan een pagina tekst.

Kochetova is er bij als de oorlog niet op het nieuws staat. Ze fotografeert de voorbereiding, het wachten, de routine die ontstaat in een situatie die eigenlijk allesbehalve routineus is.

‘War is Personal’ maakt deel uit van Foam’s meerjarig onderzoeksprogramma ‘The Camera as a Weapon’, dat begin 2024 werd gelanceerd. De tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Familie Ribbink-van den Hoek, Stichting Protect Ukraine, het V-fonds en Kleurgamma Fine Art Photolab. Foam zit in een grachtenpand aan de Keizersgracht, in het historische centrum. De tentoonstelling loopt nog tot 25 mei 2026. Genoeg tijd om te gaan, maar wacht ook niet te lang. Dit is werk dat om aandacht vraagt.