Een schaalmodel van 1:3000 is niet iets wat je vaak tegenkomt, maar bij Arcam ligt er een die het hele gebied van Haven-Stad in één oogopslag toont. Dat gebied strekt zich uit tussen Sloterdijk en Westerpark, en in Noord tussen het Cornelis Douwesterrein en de Noorder IJ-plas. Het is de grootste binnenstedelijke gebiedsontwikkeling van Nederland, en de grootste uitbreiding van de stad sinds IJburg. Op de maquette zie je meteen waarom: het gebied is enorm, en er moeten uiteindelijk tussen de 40.000 en 70.000 woningen verrijzen.
De installatie is tot stand gekomen met een handvol makers die elk hun eigen stukje bijdroegen. Jorgen Karskens, projectmanager bij het onderzoeksproject Transition-Scapes vanuit de Hogeschool van Amsterdam, trok de inhoudelijke lijnen. Studio Transue bouwde de grote maquette en de zes deelgebiedmodellen. Shosho ontwierp de digitale laag en de introductievideo, en Tess Videoproductions verzorgde de overige videocontent. Samen maakten ze een tentoonstelling die niet af is op het moment dat je binnenloopt, maar blijft groeien tot en met 31 december 2028.
Naast de grote overzichtsmaquette staan er zes deelmaquettes op schaal 1:1000, elk gericht op een specifiek stuk van Haven-Stad: Hemknoop, Zaanstraat Emplacement, Cornelis Douwesterrein, Docks in Noord, een brugaanlanding en de Houtveemloods. Die schaal is groot genoeg om details te zien: waar een brug moet landen, hoe een oude loods een nieuwe functie krijgt, hoe een spoorwegemplacement plaats maakt voor woningen. De installatie is modulair opgezet, wat betekent dat nieuwe inzichten steeds worden toegevoegd zodra de plannen veranderen.
Wat de tentoonstelling onderscheidt van een gewone presentatie, is het onderzoeksstation. Daar liggen studentenplannen, ondernemersverhalen, historische kaarten en internationale referenties, en bezoekers worden uitgenodigd om zelf mee te denken. Onopgeloste vraagstukken, zoals hoe bruggen moeten aanlanden, hoe nieuwe buurten aansluiten op bestaande wijken, en wat er gebeurt met industrieel erfgoed, liggen letterlijk op tafel. Het onderdeel Myquette onderzoekt daarbovenop hoe ideeën van bewoners daadwerkelijk landen in het ontwerpproces.
De bouw in Sloterdijk is al begonnen, maar in andere delen van Haven-Stad kan pas vanaf 2029 gebouwd worden. Dat maakt deze tentoonstelling bij Arcam, aan de Prins Hendrikkade, precies op tijd: je ziet nu al waar de stad de komende decennia naartoe groeit, nog voordat de eerste kranen er staan.