Een bioscoop waar het bestuurslid achter de bar staat en de barmedewerker mee beslist over het filmbeleid. Dat klinkt onwaarschijnlijk, maar bij Kriterion is het gewoon hoe het werkt. Al sinds november 1945 runt dit filmtheater aan de Roetersstraat zichzelf, zonder subsidies, zonder externe eigenaar en zonder iemand die het laatste woord heeft.
Het begon direct na de Tweede Wereldoorlog. Wouter van Zeytveld en Piet Meerburg, studenten met een achtergrond in het verzet, richtten Kriterion op als een plek die op eigen kracht zou draaien. Die gedachte zit er nog altijd diep in. Elke medewerker werkt minimaal één keer per week, ongeacht welke functie. En wekelijks is er een vergadering waar iedereen beleidsvoorstellen mag indienen en meestemt over de koers van het theater. Geen hiërarchie die dat tegenhoudt.
Het pand zelf staat dicht bij de Universiteit van Amsterdam, in de buurt van het Weesperplein. Drie filmzalen, een café en een klein terras. De sfeer is er een van een plek die weet wat ze is: geen multiplexbioscoop, geen hippe pop-up, gewoon een serieus filmtheater met een lange geschiedenis en een duidelijk eigen gezicht. Wie er binnenloopt, merkt al snel dat de mensen die er werken er ook in geloven.
Elke medewerker werkt minimaal één keer per week, ongeacht welke functie, en stemt mee over de koers van het theater.
Opmerkelijk is ook hoe lang mensen bij Kriterion blijven. Gemiddeld drie tot vijf jaar, wat voor een studentenbedrijf uitzonderlijk is. Oud-medewerker Hicham, geïnterviewd in 2021, vertelde over zijn tijd als algemeen lid en hoe het model van gedeelde verantwoordelijkheid je anders naar werk laat kijken. Kriterion is onderdeel van Stichting Kriterion, die ook andere studentenbedrijven beheert, maar het filmtheater is veruit de bekendste tak. Als je in de Roetersstraat-buurt bent en trek hebt in een film die niet in elke zaal draait, weet je waar je moet zijn.