Er zijn generaties grootgebracht met beelden waarin de sigaret vanzelfsprekend was. Kate Moss met een sigaret tussen de vingers. James Dean met een peuk in zijn mondhoek. Naomi Campbell en Robert De Niro, gefotografeerd en gefilmd op een manier waarbij roken onlosmakelijk leek verbonden met uitstraling, spanning en aantrekkingskracht. De tabaksindustrie heeft dat beeld zorgvuldig opgebouwd, en de populaire cultuur deed de rest. De vraag die AN UNFILTERED EXHIBITION stelt, is even simpel als confronterend: is al die allure eigenlijk van de sigaret, of zat die er al?
De makers van deze tentoonstelling zijn geen curatoren of gevestigde fotografen. Het zijn eerstejaars en tweedejaars MBO-studenten van mode-, muziek- en mediaopleidingen, drie vakgebieden die samen precies het terrein bestrijken waarop rookbeelden het langst hebben standgehouden. Ze kozen enkele van de meest herkenbare portretten uit de afgelopen decennia en bewerkten die opnieuw, met één wezenlijk verschil: de sigaret verdween. Wat overbleef is de kern van elk beeld.
De remakes laten zien dat de spanning in het portret van James Dean niet door rook werd gecreëerd. De houding van Kate Moss, de blik van Naomi Campbell, de intensiteit van Robert De Niro, die zitten in de compositie, het licht, de expressie. Niet in het rookgerei. Door dat gerei weg te halen, forceren de studenten een herbeoordeling van beelden die iedereen denkt te kennen. En dat werkt. De remakes zijn herkenbaar, maar iets verschuift in hoe je ze leest.
De sigaret verdween uit de remakes. Wat overbleef is de kern van elk beeld, en dat is precies het punt.
Wat deze tentoonstelling extra raak maakt, is de timing. Roken keert terug als esthetisch symbool in hedendaagse catwalkshows, series en muziekclips. De illusie die decennia geleden is geconstrueerd, herleeft gewoon opnieuw. Dat jonge studenten uit het MBO daar nu kritisch tegenover staan, en dat ook visueel weten te verwoorden, zegt iets. Niet alleen over hun opleiding, maar ook over hoe hun generatie naar beeldcultuur kijkt. De sigaret is weg. De attitude is gebleven. Dat is precies het punt.