Vijftien jaar geleden opende voor het eerst een voordeur in een gewone Nederlandse straat, en begon iemand te vertellen over de Joodse familie die er ooit woonde. Dat idee is uitgegroeid tot Open Joodse Huizen | Verhalen van Verzet, en de 15e editie — van 25 april tot en met 5 mei 2026 — is meteen de meest uitgebreide tot nu toe. In 19 plaatsen door heel Nederland openen huizen, winkels, scholen en andere panden hun deuren. Gratis, zonder reservering, gewoon binnenlopen.
Het concept is bedacht door Denise Citroen en in eerste instantie opgezet vanuit het Joods Historisch Museum, dat inmiddels het Joods Cultureel Kwartier heet. Citroen had een simpel maar krachtig idee: niet de geschiedenis ophangen in een museumzaal, maar haar vertellen op de plek waar ze zich afspeelde. Het Joods Cultureel Kwartier — gevestigd in de Plantagebuurt — is hoofdorganisator en werkt voor de 2026-editie samen met lokale partners in het hele land, waaronder Wageningen 45 en het 4en5meiComité Zaanstad.
Het programma loopt de volledige nationale herdenkingsperiode: van Koningsdag op 25 april tot Bevrijdingsdag op 5 mei — elf dagen. Tijdens die periode kun je historische panden binnenstappen die normaal gesloten zijn. Oud-bewoners, buren, nakomelingen en historici vertellen ter plekke de verhalen van Joodse families die er ooit leefden of werkten. In de 15e editie ligt er extra nadruk op verzet: naast de Joodse huizen doen ook Huizen van Verzet mee — plekken die verbonden zijn aan niet-Joodse verzetsstrijders die actief waren in de oorlog. Het thema Verhalen van Verzet is daarmee niet alleen een naam, maar een echte uitbreiding van het programma.
Citroen had een simpel maar krachtig idee: niet de geschiedenis ophangen in een museumzaal, maar haar vertellen op de plek waar ze zich afspeelde.
De 2026-editie verspreidt zich van Winterswijk — waar zes adressen openen op zondag 26 april — tot Zaanstad en van Wageningen op 3 mei tot aan de Amsterdamse Jodenbuurt in de dagen rondom 4 en 5 mei. Steden kunnen zich nog aanmelden als nieuwe deelnemer voor 2026. Dat het programma na vijftien jaar blijft groeien zegt iets: de verhalen zijn er, de mensen die ze willen horen ook, en de deuren gaan gewoon open.
Locatie
Joods Museum belicht de Joodse cultuur, religie en geschiedenis
Fotografie, rituelen en kunst in een huismuseum-achtige setting, plus een sterke juniorroute.
Vier synagogen als museumzalen Het Joods Museum is geen neutrale museumdoos. Je loopt door een complex van vier Asjkenazische synagogen, gebouwd in de tweede helft van de 17e eeuw en later uitgebreid. Daardoor voelt elke zaal als een eigen ruimte met een eigen sfeer: hoge plafonds, zichtlijnen die je dwingen om langzaam te kijken, en …
Lees meer