Met de tentoonstelling Ed van der Elsken presenteert het Rijksmuseum een rijk en gelaagd portret van de fotograaf die als geen ander het rauwe, ongepolijste leven wist vast te leggen. De expositie biedt een zeldzame inkijk in zijn creatieve proces, met naast zijn bekende foto’s ook nooit eerder getoonde contactvellen, brieven, notities, boekontwerpen en filmfragmenten. Daarmee ontstaat een compleet beeld van zijn werkwijze en zijn ontwikkeling als kunstenaar.
Van der Elsken wordt gezien als een pionier van de straatfotografie. In een tijd waarin afstand en observatie de norm waren, koos hij juist voor nabijheid. Hij fotografeerde niet van een afstand, maar zocht direct contact met zijn onderwerpen. Zijn werk voelt daardoor intiem, eerlijk en soms confronterend. Hij gebruikte zijn eigen leven als uitgangspunt en legde de wereld vast zoals hij die ervoer – spontaan, intuïtief en zonder opsmuk.
“Ed van der Elsken liet zien dat echte schoonheid schuilt in het ongepolijste leven – precies daar waar het echt gebeurt.”
De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door de verwerving van zijn volledige werkarchief in 2019 door het Rijksmuseum en het Nederlands Fotomuseum. Deze collectie, die vier decennia beslaat, toont alle sleutelmomenten uit zijn carrière. Van zijn besluit om als onafhankelijk fotograaf te werken tot de indringende beelden die hij maakte tijdens zijn laatste levensfase.
Wat deze expositie bijzonder maakt, is de balans tussen het persoonlijke en het universele. Zijn foto’s tonen liefdes, ontmoetingen en stadsleven, maar vertellen tegelijkertijd een groter verhaal over vrijheid, identiteit en tijdsgeest. Daarmee blijft zijn werk verrassend actueel en relevant voor een nieuwe generatie.
Net als de verhalen die Amsterdam NOW brengt – waarin beleving, cultuur en karakter centraal staan – is deze tentoonstelling een uitnodiging om anders te kijken. Niet alleen naar fotografie, maar ook naar de stad en de mensen om je heen.